De invloed van make-up en brillen op gezichtsherkenning software

Je staat bij de supermarkt en je wilt pinnen. Camera scant je gezicht, en hopelijk herken je jezelf.

Maar wat als je net een zware eyeliner op hebt of een nieuwe bril draagt? Dan klopt er iets niet. Ik leg je precies uit hoe dat werkt en waarom het soms misgaat.

Wat is gezichtsherkenning eigenlijk?

Gezichtsherkenning is een vorm van biometrie. Een software analyseert je gelaatstrekken, zoals de afstand tussen je ogen of de vorm van je kaaklijn.

Die unieke punten zet het om naar een wiskundig profiel, een zogenaamd gezichtsbiometrisch template.

Het systeem vergelijkt dit template vervolgens met een database. Denk aan je telefoon die ontgrendelt met Face ID. Of een luchthaven die je paspoort controleert via een camera.

De technologie gebruikt infrarood of gewoon zichtlicht om je gezicht in 3D in te scannen. De kern is eenvoudig: het systeem zoekt overeenkomsten tussen bekende data en jouw huidige verschijning. Het doel is veiligheid en gemak. Geen wachtwoorden vergeten, geen pasjes kwijtraken.

Toch is het geen toverstaf. De software is gevoelig voor veranderingen.

Een klein detail, zoals een zonnebril, kan de boel flink in de war sturen.

Waarom make-up en brillen roet in het eten gooien

Stel je voor: je scant je gezicht bij de ingang van je kantoor.

Je draagt een opvallende rode lipstick en dikke mascara. De software probeert je ogen en lippen te detecteren, maar die make-up verandert de kleuren en contouren. Het algoritme ziet een ander patroon dan het originele template. Make-up werkt als een masker.

Foundation egaliseert je huid, maar verandert ook de textuur die de camera ziet. Eyeliner vergroot je ogen visueel, wat de verhoudingen vertekent.

Tests door bedrijven als NEC en IDEMIA laten zien dat zware make-up de herkenningsfout tot 15% kan verhogen.

Brillen zijn nog lastiger. Een bril met dikke randen blokkeert delen van je gezicht, zoals je wenkbrauwen of de bovenkant van je neus. Zonnebrillen reflecteren licht, waardoor de camera verblinding ziet.

Een studie van de NIST (National Institute of Standards and Technology) toont aan dat brillen de foutmarge met 5 tot 10% vergroten, afhankelijk van het model. Waarom doet dit ertoe?

Omdat privacy en veiligheid op het spel staan. Als je telefoon je niet herkent, is dat irritant. Als een beveiligingscamera een inbreker doorlaat omdat hij een bril draagt, is het gevaarlijk. En bij financiële transacties wil je geen afwijzingen.

Hoe de software dit aanpakt: technieken en modellen

Gezichtsherkenningsoftware gebruikt verschillende methoden om make-up en brillen te omzeilen. Een populaire techniek is 3D-mapping. Systemen zoals Face ID van Apple scannen met infrarood dieptesensors, waarbij de invloed van lichtinval op de prestaties minimaal blijft.

Ze meten duizenden punten op je gezicht, ongeacht make-up of bril, zolang ze niet te groot zijn.

Er zijn ook AI-algoritmen die de snelheid van gezichtsherkenning optimaliseren door te leren wat tijdelijk is. Bedrijven als Clearview AI of de Nederlandse aanbieder Onfido trainen hun modellen met datasets van miljoenen gezichten.

Ze leren onderscheid te maken tussen echte trekken en tijdelijke accessoires. Een bril met een dun montuur (bijvoorbeeld Ray-Ban Wayfarer) herkennen ze vaak wel, maar een oversized zonnebril niet. Prijzen voor deze systemen variëren.

Consumenten-apps zoals Face ID op je iPhone zitten inbegrepen bij je toestel (vanaf €800).

Professionele systemen voor bedrijven, zoals die van NEC (NeoFace), kosten €5.000 tot €20.000 per installatie, inclusief hardware en software. Voor consumenten-apps op Android, zoals die van Samsung, betaal je niets extra, maar de accuraatheid ligt lager dan bij premium systemen. Modellen verschillen per gebruik. Thuisgebruik (zoals slimme deursloten van August) werkt met lagere resolutie en is goedkoper (€150-€300).

Professionele beveiliging op luchthavens gebruikt hoge-resolutie cameras en kost al snel €10.000+ per poort. De kern is dat duurdere systemen beter omgaan met variaties zoals make-up, omdat ze meer rekenkracht hebben.

Praktische tips om herkenning soepel te laten verlopen

Wil je dat je gezichtsherkenning altijd werkt? Begin met je make-uproutine.

Houd het subtiel: een lichte foundation en mascara zijn prima, maar vermijd zware contouring of neon lippenstift. Test je look op je telefoon voordat je op stap gaat. Werkt Face ID niet?

Verwijder even je lipstick en probeer opnieuw. Kies de juiste bril.

Dunne monturen van merken comme Ray-Ban of Oakley werken beter dan dikke, reflecterende zonnebrillen. Als je een leesbril draagt, zorg dat de glazen niet te donker zijn. Voor beveiligingscamera’s: sta recht voor de lens, op ongeveer 50-70 cm afstand.

Vermijd schaduw door fel licht. Gebruik alternatieven als het misgaat.

Veel systemen bieden een fallback, zoals een vingerafdrukscanner of pincode. Bijvoorbeeld, de Samsung Galaxy S24 combineert gezichtsherkenning met een ultrasone vingerafdrukscanner (kost ongeveer €900).

Voor zakelijke toepassingen, zoals toegang tot kantoren, overweeg een multi-biometrisch systeem dat zowel gezicht als vingerafdruk scant (prijs: €2.000-€5.000). Let op privacy. Deel nooit je biometrische data zomaar. Kies voor systemen die lokaal verwerken, zoals Apple’s Face ID, die gebruikmaken van de golflengte van infrarood bij gezichtsherkenning in het donker en data niet naar servers sturen.

Lees de privacyvoorwaarden van apps zoals Clearview AI, die wel data verzamelen. Een tip: gebruik een VPN op je telefoon om je data extra te beschermen, kost ongeveer €5-€10 per maand.

Test regelmatig. Als je vaak make-up draagt of van bril wisselt, kalibreer je apparaat opnieuw. Bij iPhone: ga naar Instellingen > Face ID & Toegangscode > Reset Face ID.

Doe dit elke 3 maanden. Zo blijft de herkenning accuraat en voorkom je frustratie.