Privacywetgeving voor dashcams met gezichtsherkenning
Dashcams met gezichtsherkenning klinken als toekomstmuziek, maar ze zijn al beschikbaar – en ze zorgen voor flink wat hoofdbrekens als het om privacy gaat.
Je wilt je auto beschermen tegen diefstal of schade, maar je wilt ook niet zomaar iedereen op camera vastleggen en herkennen. Hoe zit dat precies met de Nederlandse wet? In dit stuk praten we erover zoals we aan de keukentafel zitten: eerlijk, concreet en zonder ingewikkelde termen.
Stel je voor: je parkeert je auto voor de deur. Je dashcam draait op de achtergrond, herkent gezichten en slaat beelden op wanneer er iets gebeurt.
Handig, maar wat betekent dit voor de privacy van voorbijgangers? En wat mag wel en niet?
We duiken in de regels, de techniek en de praktijk, zodat je weet waar je aan toe bent.
Wat zijn de regels als ik camerabeelden maak?
Als je een dashcam gebruikt, maak je beelden waarop mensen herkenbaar in beeld komen.
Die beelden zijn persoonsgegevens. In Nederland valt dit onder de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De AVG geldt zodra er persoonsgegevens verwerkt worden, dus ook bij dashcam-opnames. De belangrijkste vraag is: mag je deze beelden maken?
Vaak wel, onder de noemer ‘gerechtvaardigd belang’ (artikel 6 AVG, lid f). Denk aan het voorkomen van diefstal of schade.
Je auto beveiligen is een legitiem doel. Maar dit belang mag niet zomaar opwegen tegen de privacy van anderen.
Wat mag je met de beelden? Je mag ze gebruiken voor jezelf, bijvoorbeeld als bewijs bij schade of diefstal. De politie of het Openbaar Ministerie (OM) kan ze opvragen voor opsporing.
Publiceren is een ander verhaal. Herkenbare beelden openbaar maken zonder toestemming is verboden. Je moet gezichten en kentekens blurren voor je ze deelt.
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) houdt toezicht op cameratoezicht en gezichtsherkenning. Zij handhaven streng op misbruik.
Regels over camera gebruiken in een auto en andere voertuigen
Een dashcam moet goed gemonteerd zijn. Hij mag het zicht van de bestuurder niet belemmeren.
Plaats de camera bijvoorbeeld achter de achteruitkijkspiegel of onder de voorruit, zodat je vrij zicht houdt. Een model als de Nextbase 622GW (prijs rond €350) is compact en heeft een brede hoek, waardoor je minder ruimte nodig hebt.
Bedienen tijdens het rijden mag, maar alleen handsfree. Dus niet met je handen aan de camera, maar via stemcommando’s of een vaste knop. Veel dashcams ondersteunen dit, zoals de Garmin Dash Cam 67W (prijs rond €250). Zo blijf je veilig rijden.
Wil je de dashcam ook gebruiken voor gezichtsherkenning? Kies dan voor een model met geavanceerde software, zoals de BlackVue DR900X-2CH (prijs rond €450).
Deze camera’s gebruiken AI om gezichten te herkennen, maar ze slaan alleen beelden op bij beweging of gebeurtenissen. Zo beperk je de dataverzameling. De AP is de toezichthouder op privacy in Nederland.
Autoriteit Persoonsgegevens
Zij hebben zich de afgelopen jaren stevig uitgesproken over gezichtsherkenning. In 2021 kreeg Clearview AI een boete van €20 miljoen voor het illegaal verzamelen van gezichtsgegevens.
De AP vindt gezichtsherkenning in de openbare ruimte risicovol, omdat het snel leidt tot massale surveillance.
Tesla moest de instellingen van zijn camera’s aanpassen na een onderzoek van de AP. Het ging om de ‘sentry mode’, waarbij de auto continu opnames maakte. De AP eiste dat Tesla duidelijker zou maken welke gegevens worden verwerkt en hoe lang ze worden bewaard.
Dit toont aan dat ook grote techbedrijven zich aan de Nederlandse regels moeten houden. Wil je een dashcam met gezichtsherkenning kopen?
Kies dan voor een model dat voldoet aan de AVG. Controleer of de fabrikant duidelijk is over data-opslag, bewaartermijnen en beveiliging.
Vraag ook of de software lokaal werkt, zonder gegevens naar de cloud te sturen. Zo beperk je privacyrisico’s.
Is het gebruik van een dashcam in Nederland toegestaan?
Ja, dashcam-gebruik voor privébeveiliging is niet verboden in Nederland. Je mag een dashcam in je auto plaatsen om je voertuig te beschermen.
Wel gelden er voorwaarden. De camera moet voldoen aan de AVG, en je mag geen beelden publiceren zonder toestemming. Een praktisch voorbeeld: je parkeert je auto in een drukke straat. Je dashcam detecteert beweging en maakt een opname, waarbij het belangrijk is om te weten hoe je een privacyvriendelijk retentiebeleid opstelt.
Later blijkt iemand je auto te hebben geraakt. Je gebruikt de beelden om de schade te verhalen.
Dit is toegestaan onder gerechtvaardigd belang. Je hoeft geen toestemming te vragen aan de dader.
Wil je de beelden delen met je verzekeraar? Ook dat mag, zolang het gaat om het bewijzen van schade. De verzekeraar mag de beelden alleen gebruiken voor de afhandeling van je claim. Ze mogen ze niet openbaar maken of doorverkopen.
Ik wil mijn beelden publiceren, maar ik heb geen toestemming. Wat moet ik doen?
Publiceren zonder toestemming is verboden. Als je beelden online zet, bijvoorbeeld op social media, moeten herkenbare personen worden geblurd. Dit geldt ook voor kentekens.
Kentekens zijn beschermde persoonsgegevens en mogen niet zomaar worden gedeeld. Gebruik bewerkingssoftware om gezichten en kentekens onherkenbaar te maken.
Veel dashcams, zoals de Viofo A129 Plus Duo (prijs rond €200), hebben ingebouwde functies om beelden automatisch te blurren. Handmatig kan ook met gratis tools zoals Shotcut of OpenShot.
Wil je een incident delen om anderen te waarschuwen? Vraag dan eerst toestemming aan de betrokkenen. Of anonimiseer de beelden grondig.
Onthoud: de AP kan boetes opleggen als je de regels overtreedt. Een boete kan oplopen tot €20 miljoen of 4% van je jaaromzet.
Hoe zit het met de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) en AVG?
De Wbp was de voorganger van de AVG. Sinds 2018 is de AVG van kracht.
De Wbp is nog relevant voor beelden die vóór 2018 zijn gemaakt, maar voor dashcams geldt nu de AVG.
Beide wetten beschermen persoonsgegevens, maar de AVG is strenger en geldt in heel Europa. De AVG vereist dat je een doel hebt voor gegevensverwerking. Bij dashcams is dat doel meestal beveiliging.
Je moet ook voldoen aan de beginselen van proportionaliteit en subsidiariteit. Dat betekent: verzamel niet meer gegevens dan nodig, en bewaar ze niet langer dan noodzakelijk.
Praktisch tip: stel een bewaartermijn in op je dashcam. Veel modellen, zoals de Thinkware U1000 (prijs rond €400), laten je kiezen hoe lang beelden worden bewaard, bijvoorbeeld 1 dag, 3 dagen of 1 week. Zet oude beelden automatisch over na de bewaartermijn.
Zijn er nog andere restricties in Nederland?
Naast de AVG zijn er verkeersregels. Je dashcam mag het zicht niet belemmeren.
Plaats de camera dus op een plek waar je vrij zicht houdt. Ook mag je de camera niet bedienen tijdens het rijden, tenzij dit handsfree kan. Een andere restrictie: je mag geen beelden maken in privéruimtes.
Parkeer je auto niet op een privéterrein en richt de camera daarop. Dit kan worden gezien als schending van de privacy van anderen, vergelijkbaar met de privacywetgeving voor VvE's bij gezamenlijke camera's.
Wil je een dashcam met extra functies, zoals gps-tracking of parkeermodus? Kies dan voor een model dat deze functies uitschakelt wanneer dat nodig is.
De BlackVue DR900X-2CH heeft een parkeermodus die alleen activeert bij beweging, waardoor je niet continu opnames maakt.
Mag ik mijn dashcam gebruiken in het buitenland?
Ja, maar de regels verschillen per land. In België en Duitsland gelden vergelijkbare privacyregels onder de AVG.
In Frankrijk is gezichtsherkenning in de openbare ruimte verboden. In de VS verschillen de regels per staat: sommige staten vereisen toestemming van alle partijen voor opnames.
Als je naar het buitenland reist, controleer dan de lokale wetgeving. In sommige landen, zoals Oostenrijk, is het gebruik van dashcams verboden of beperkt. Gebruik je dashcam dus alleen waar het mag, en houd je aan de privacyregels. Praktische tip: schakel de gezichtsherkenning uit in landen waar dit niet is toegestaan.
Veel dashcams hebben een instelling om deze functie tijdelijk uit te schakelen.
Zo voorkom je problemen.
Praktische tips voor dashcams met gezichtsherkenning
- Kies een dashcam met lokale opslag: voorkom dat gegevens naar de cloud gaan. Modellen zoals de BlackVue DR900X-2CH slaan beelden lokaal op.
- Stel een bewaartermijn in: bewaar beelden niet langer dan nodig, bijvoorbeeld 3 dagen.
- Gebruik handsfree bediening: kies voor stemcommando’s of vaste knoppen.
- Blurren voor publicatie: gebruik software om gezichten en kentekens onherkenbaar te maken.
- Controleer de montage: zorg dat de camera het zicht niet belemmert.
Met deze tips ben je goed beschermd en houd je je aan de regels. Door privacymaskering in te stellen op je beveiligingscamera, geniet je van de voordelen van een dashcam zonder je zorgen te maken over privacy.